با دستور و شعار نمیتوان انرژی را مدیریت کرد / حوزه انرژی را کیلویی مدیریت میکنیم نه علمی
1 دقیقه خوانده شدهبعدی- بلاتکلیفی یا به گفته برخی کارشناسان حوزه انرژی، بحرانهای فوقالعاده در این بخش نه تنها مصرفکنندگان خانگی و تجاری، بلکه مصرفکنندگان صنعتی را نیز تحت تأثیر قرار داده است.او خود را در راه اشتباه قرار داده است. موضوعی که باعث نگرانی فعالان صنعت و تجارت شد.
طبق اخبارعلی محمد ابوایی، رئیس هیئت مدیره انجمن فولاد ایران اخیرا اعلام کرد که به گفته مدیران وزارت حراست و وزارت کشور، به دلیل عدم تعادل شدید برق و گاز، برق صنایع ایران شرکت ها به زودی “به طور کامل” تعطیل خواهند شد. وی افزود: زمانی که آقای علی آبادی وزیر صمت بود می گفت طبق قانون صنعتگران می توانند به دلیل آسیب دائمی برق به وزارت نیرو شکایت کنند اما الان خودش وزیر نیرو است. جهانبخشی شکری رئیس خانه صمت کرمانشاهی نیز تاکید کرد: در 10 ماهه اخیر در بخش های صنعتی به ویژه فولاد بیش از 3 ماه کار نکردند اما متاسفانه تمام هزینه های حقوق و دستمزد، بانکی. وام و مالیات و بیمه اجتماعی به دست تولیدکننده رفت حالا می گویند سال آینده به صنعت برق نمی دهیم نگه دارید.”
با توجه به این شرایط، در سایه عدم تعادل انرژی، پرسش هایی درباره آینده صنعت ایران مطرح می شود. عبدالله باباخانی، فعال و کارشناس انرژی در گفتگو با همه در یک او به این سوالات پاسخ داد:
28 میلیارد دلار در سال، ما به صنعت در هزینه های پنهان پرداخت می کنیم
عبدالله باباخانی به همه در یک گفت: «صنعت دو سقف دارد. حداقل اگر کمتر از آن تولید کند دیگر نمیتواند ادامه دهد و در نهایت میتواند برای مدتی از سرمایهاش استفاده کند، اما ورشکست میشود و بازارها را از دست میدهد و بدبختیها برای بخش. درپوش تولید نیز وجود دارد. در صورت دستیابی به این حداکثر خروجی، بازگشت سرمایه علاوه بر پرداخت به موقع مزایا یا وام های مورد نیاز کارکنان که معمولاً برای افزایش بهره وری کارکنان و بهبود صنایع استفاده می شود، محقق می شود. در نتیجه صنایع در فضای مهم تری با رقبای خود رقابت می کنند. بنابراین صنعت یک تجارت نیست. میزان درآمد صنعت از پیش تعیین شده است. نقطه شکست این صنعت نیز مشخص است. وقتی یک صنعت طراحی می شود، اطلاعات زیادی در طرح صنعتی وجود دارد. مثلا من برق دارم. در 10 سال آینده قیمت مشخص است (در برخی کشورها 15-20 سال آینده نیز پیش بینی می شود) یا من گاز دارم و وضعیت کشور من، قیمت های جهانی یا بازارها چگونه است. بنابراین، صنعت بر اساس این اطلاعات طراحی شده است. اگر در سال ۷-۸ ماه گاز و ۷-۸ ماه برق مشکل داشته باشیم، طبیعی است که این صنعت سقف پایینی دارد و حتی فرصتی برای ادامه کار ندارد.
وی افزود: اکنون و در شرایط فعلی برای خرید کسری گاز و برق سالانه خود از کشورهای همسایه به ۲۸ میلیارد دلار نیاز داریم تا صنایع ما به تولید خود ادامه دهند و در صورت قرار گرفتن در لیست سیاه FATF، سایر صنایع را بخرند. کشورها باید برای حفظ بازار خود رقابت کنند و نه تنها با قیمت های پایین تر بفروشند، بلکه کسری انرژی فعلی کشور به این معنی است که ما سالانه 28 میلیارد دلار برای خرید کسری گاز و برق از کشورهای همسایه نیاز داریم تا صنعت ما بتواند به تولید ادامه دهد و در این شرایط تحریم و لیست سیاه FATF به رقابت با کشورهای رقیب ادامه دهد و خود را حفظ کند. بازارها و مشکل حاد کمبود برق به این معنی است که ما سالانه 28 میلیارد دلار هزینه پنهان بر صنایع تحمیل می کنیم. ما هزینه را از دوش اداره انرژی برداشته ایم و روی سر صنعت گذاشته ایم و از آنها می خواهیم که صادرات خود را به ارز تبدیل کنند و تثبیت قیمت دلار را برگردانند و طبیعتا هیچ کدام از این آرزوها نیست. محقق خواهد شد.”
در 14 دولت بعد از انقلاب در حوزه انرژی راه اشتباهی را طی کردیم
این کارشناس ارشد بین المللی انرژی ادامه داد: در چنین شرایطی سوال واقعی این است که چه باید کرد؟ ما فکر می کنیم با تولید برق بیشتر یا تولید گاز بیشتر، از نظر فنی، با این سیستم و با این وضعیتی که داریم و با توجه به روشی که انرژی جهان دارد، به جایی که 6 یا 7 سال پیش بودیم برمی گردیم. پیشرفته، نه برای ما امکان پذیر است، اما از نظر من علمی نیست. باید به تدریج به سمت تغییر سبد انرژی کشور برویم. این حادثه مربوط به 2 سال و 3 سال و 5 سال نیست، بلکه حاصل طراحی اشتباه برق کشور است. ما در 14 دولت بعد از انقلاب مسیر اشتباهی را طی کردیم. ما سبد انرژی را اشتباه طراحی کردیم و امروز اثرات آن مشخص است. از آنجایی که مصرف ما جلوتر از تولیدمان نبود، عده ای در اداره انرژی جمهوری فکر کردند که حق با آنهاست و صدای گوشی شنیده نمی شود. امروز که می بینند ما درست بودیم و طرح اشتباه بود و باید طرح جدیدی بزنیم، متاسفانه هنوز کار علمی نمی کنند».
وی همچنین افزود: اخیرا شنیدم برخی از صنایع گزارش داده اند که بخشی از برق مورد نیاز خود را تامین کنند و بخشی دیگر را دولت تامین کند. این ارقام آنقدر زیاد است که نشان می دهد هنوز بر اساس کیلو کار می کنیم و نه علمی. همچنین نامه ای را دیدم که به انجمن مهندسین عمران ارسال شده بود مبنی بر اینکه ساختمان ها زمانی گواهی می گیرند که سقف آنها به تجهیزات انرژی های تجدیدپذیر مجهز شود. اتفاقا این هم اشتباه است. فقط دو راه وجود دارد: یا می خواهیم این مشکل را به صورت علمی و اساسی حل کنیم یا کارهایی انجام می دهیم که الان شما را کم می کند و در موقعیت های خود باقی می ماند. در دولت های قبلی به آنها گفته شد که تولید را ادامه دهید و ببینید به کجا می رسد.»
مشکل انرژی کشور با نامه و دستور و تهدید حل نمی شود
این تحلیلگر بازارهای بین المللی انرژی گفت: اکنون قرار نیست تولید تغییر کند و اکنون این نوع نامه ها ارسال می شود تا ببینیم چه اتفاقی می افتد. اگر بخواهیم بخشی از برق کشور را با مشارکت مردم و بنگاه ها تامین کنیم و بتوانیم از رشد این فاجعه بکاهیم، نیازمند یک سیاست ساختارمند و تشویق کننده هستیم. حتی کشورهایی که اقتصادشان 20 برابر قویتر است (همان جمعیت ما) دست به بازسازی ساختار زدهاند. به همین دلیل است که هر کارشناس و هر مدیر ما قضاوت می کند و می گوید از فردا این و آن می شود، اما هیچ اتفاقی نمی افتد. زیرا برای دستیابی به اهداف به ساختار، سیاست های تشویقی مناسب فرهنگی، فرهنگ سازی و بررسی داده ها نیاز داریم. من به شدت نگران رشته ها هستم و جهتی که الان روی رشته ها اعمال می شود اشتباه است. ما می توانیم بخش هایی از کسری گاز و برق را با مشارکت واقعی بخش خصوصی و سیاست های تشویقی حل کنیم. به شرطی که از دانش روز انرژی استفاده کنیم. مشکلات انرژی کشور با نامه و دستور و تهدید و قطع گاز حل نمی شود بلکه نیازمند مدیریت همه جانبه و جلوگیری از هدر رفت انرژی هستیم که بسیار بیشتر از مصرف همه صنایع ماست. اکنون از نظر انتشار انرژی در رتبه اول جمهوری قرار دارد. صنایع سنگین، بخش های مسکونی، تجاری و مانند آن هدر رفت زیادی دارند که باید با توسعه و تجدید ساختار انرژی همراه با سیاست های تشویقی این مشکل را برطرف کنیم. حدود ده سال طول می کشد تا فقط بحران اضطراری را کنترل کنیم و به تدریج آن را کاهش دهیم و به بحران برسیم و بیش از ده سال طول می کشد تا به حالت عادی برگردیم. ما باید واقعیت را بپذیریم. واقعیت مبتنی بر اعداد ریاضی و دانش فعلی است.
