دلار ۲۰ هزار تومانی!

بعدی- همایش «سفره ملت» با توجه به اقتصاد و با حضور افرادی چون یاسر جبرائیلی و حسین صمصامی برگزار شد. جبرائیلی و صمصامی که سابقه سرپرستی موقت وزارت اقتصاد در دولت احمدی نژاد را دارند و اکنون عضو شورای اسلامی شهر هستند در یکی از بخش های این همایش مدعی شدند که قیمت دلار تا 20 دلار افزایش می یابد. امروز هزار ابر

به گزارش فردا یاسر جبرائیلی در بخشی از این همایش گفت: اگر اراده سیاسی باشد نرخ دلار 20 هزار تومان است! ولی وقتی میگی فحش میدن! حقوق این ملت را از حلقوم کثیف شما بیرون می‌کنیم!» کامران ندری، اقتصاددان و مدرس دانشگاه امام صادق در گفتگو با همه در یک او به این سوالات پاسخ داد:

نتیجه ارز ترجیحی فساد چای است

کامران ندری به همه در یک گفت: «اعلان این چیزها کار سختی نیست. مثل صحبت های آقای جهانگیری در مورد دلار 4200 تومانی یا نامه ها و شعارهای آقای فرزین در شب اول که مسئولیت بانک مرکزی را بر عهده گرفت، حدود 28500 دلار تومان را گفت. بنابراین صرف اعلام قیمت نمی تواند ملاک باشد. این نوع اعلام نرخ ارز در دولت آقای روحانی و زمانی که نرخ ارز بالا بود اعلام شد و دلار 4200 تومانی به دلار آقای جهانگیری معروف شد و در زمان آقای رئیسی شاهد دلار فرزینی بودیم. بنابراین صدور نرخ دلار با اعداد بسیار پایین آسان و راحت است. جبرئیلی و آقای صمصامی می توانند هر چقدر که می خواهند صحبت کنند، اما مهم این است که برای ادامه چنین سیاست ها و نتایجی چه اقداماتی انجام می شود. هر دو تجربه قبلی یعنی هم دلار جهانی و هم دلار فرضی نشان داد که این گونه شعارها و وعده ها 2 ماه بیشتر دوام نمی آورد و بعد از 2 ماه باید 4200 تومان فقط برای کالاهای اولیه اختصاص دهند و بعد. مجبور شدند به تدریج از میزان کالاهای اساسی کم کنند و در نهایت 4 کالا باقی ماند که آقای رئیسی از آن حذف کردند. آقا فرزین دقیقا این تجربه را داشت. پول 28 هزار و 500 تومانی یک ماه بیشتر دوام نیاورد و محدود به کالاهای اولیه شد و به تدریج از میزان کالاهای اساسی که در پول 28 هزار و 500 تومانی گنجانده شده بود کاهش یافت و اکنون به این نتیجه رسیده اند. که همان کالاهای اساسی که پول آن 28 هزار تومان می شود و پانصد تومان می گیرند، باید بالاتر از 1404 باشد و نرخ ترجیحی آن به 38 هزار و 500 تومان برسد. با توجه به همه اینها به نظر من این ادعاها و گفته ها آسان است و اجرای آن سخت است.

وی افزود: علاوه بر این سخنان این افراد و سخنان بعدی که از آنان شنیده شد، در جهت قطع دست مفسدان و سوء استفاده کنندگان است. یعنی نتیجه ترجیحی یا کمتر شدن نرخ ارز نسبت به بازار آزاد این است که عده ای این ارزها را با این نرخ گرفتند و کالاهای اولیه وارد نکردند و در بازار آزاد 4200 تومان 30000 تومان فروختند. این به جیب کی رفت؟ شاید در جیب کسانی باشد که مثل آقای جبرائیلی می خواهند حق مردم را بگیرند. خب بذار برن بیرونش ماجرای چای «دباش» هم در چنین شرایطی رقم خورد، زیرا «چای دباش» ارز را با قیمت ترجیحی دریافت کرد، اما چای تولید نکرد. هنوز معلوم نیست که این پول چه شد و کجا رفت. در واقع گزارش دقیقی مبنی بر اینکه این بیش از 2 میلیارد کجا رفته که بخشی از آن در دولت آقای روحانی و بیشتر آن در زمان آقای رئیسی رسیده است، وجود ندارد. خب آقای جبرائیلی و دوستانش می روند و این پول را از حلقوم این شرکت ها و مؤسسات و امثال اینها بیرون می آورند. فکر نمی کنم مردم به این وعده ها و حرف ها توجه نکنند مردم عادی بیش از این که باور کنند در شرایط فعلی می توان نرخ ارز را تا 20 هزار تومان افزایش داد، محتاط هستند.. اگر آقای جبرائیلی لطف کنند و دولت را تشویق کنند که به سمت حل مشکل تحریم و FATF حرکت کند و روابط خارجی ما با کشورهای بزرگ دنیا به مرحله عادی و استاندارد برسد، بله، شاید در این شرایط بتوانیم. برای کاهش کسری بودجه، امیدواریم از نرخ ارز اما افت نرخ ارز را لزوما نمی توان معادل 20 هزار تومان دانست. اما اگر روابط کشور ما با سایر کشورها به مرحله باثبات و باثباتی برسد، نه در شرایط فعلی که در وضعیت «بدون جنگ، بدون صلح» با بقیه جهان هستیم. با پایان یافتن جنگ ایران و عراق، نرخ ارز به شدت کاهش یافت. در واقع پس از تصویب این قطعنامه، نرخ ارز به شدت کاهش یافت. بنابراین اگر الان توافقی بین ایران و قدرت های جهانی صورت بگیرد، نرخ ارز کاهش پیدا می کند یا به عبارتی می توان امیدوار بود که کاهش یابد، اما به طور کلی اگر نرخ ارز کاهش پیدا کند، ممکن است به نفع ذخایر عمل کند. از مستاجران یعنی افرادی که این ارز را می گیرند و در بازار آزاد به قیمت های چند برابر می فروشند، ثروت خود را افزایش می دهند.

کاهش نرخ ارز در یک یا دو روز امکان پذیر نیست

این کارشناس اقتصادی ادامه داد: فکر نمی‌کنم این فقط نظر من باشد، اما اگر از اکثر اقتصاددانان بپرسید می‌گویند این نظر به راحتی اجرا نمی‌شود. البته کمتر اقتصاددانی وجود دارد که این نظر آقای جبرائیلی را تایید کند یا با این نظر موافق باشد، اما اکثر اقتصاددانان این نظر را غیرممکن می دانند. اگر بپرسید نرخ ارز برای مدتی کاهش می یابد یا خیر؟ من می گویم بله. هر وقت قطعنامه آشتی با دنیا را قبول کنیم، نرخ ارز کاهش می یابد. اما مشکل ما فقط روابط خارجی نیست و در داخل، صنایع ضعیف و صادرکنندگان ما که مجبور به صادرات کالا هستند، اگر به یکباره با 20 هزار تومان مواجه شوند، ضرر زیادی خواهند دید. تا زمانی که رقابت پذیری بنگاه های اقتصادی بزرگ ما افزایش پیدا نکند و ساختار مدیریتی توسعه نیابد، تغییر نرخ ارز عملا غیرممکن است. این موضوع نیز مستلزم تغییر ساختار مدیریتی، استفاده از فناوری جدید در تولید، صرف هزینه های هنگفت برای زیرساخت ها و کاهش هزینه اولیه تولید است. بنابراین، همه این تغییرات در یک یا دو روز غیرممکن است حتی اگر مشکل تحریم ها حل شود و روابط خارجی ما بهبود پیدا کند، بعید است نرخ ارز را تا 20 هزار تومان افزایش دهیم، اما فقط می توان کاهش نرخ ارز ایجاد کرد. نمی توان یک نکته مهم را نادیده گرفت که کاهش نرخ ارز با کاهش حجم تولید همراه است.»

وی افزود: سرمایه گذاری در زیرساخت های کشور مدت هاست که متوقف شده و زیرساخت ها فرسوده است. در نتیجه اصلاحات زیرساختی، هزینه ها بسیار زیاد است. تا زمانی که این زیرساخت ها جدید و مستحکم نباشند نمی توان وعده های ارزی داد ای کاش سکان بانک مرکزی را به آقای جبرائیلی می دادند تا همه چیز تمام شود و حل شود. به نظر می رسد کار ما به مرحله ای رسیده است که باید شاکیان را به وزارتخانه ها بیاوریم تا ببینیم چه خواهند کرد. مثلا وزارت اقتصاد را به آقای صمصامی و بانک مرکزی را به آقای جبرائیلی بدهیم، اما این افراد را تهدید کنیم که اگر به این خواسته ها عمل نکنند تا آخر عمر سکوت خواهند کرد. ظاهراً رهبری بانک مرکزی را مدیون آقای جبرائیلی هستیم. این نوع دیدگاه ها در همه جا وجود دارد، اما آنچه مهم است این است که کدام گروه قدرت دارد. اگر این مردها یک دلار را با 20 هزار تومان بدون عواقب عوض کنند، من قدر آنها را می دانم و مادام العمر به آنها مدیون می شوم، اما آیا واقعاً جامعه می پذیرد که این کار شدنی است؟ اما از سوی دیگر، کسانی هم هستند که طرفدار بازار آزاد و تک نرخی شدن ارز هستند. این افراد منبر هم دارند و حرفشان را می زنند. امثال من به تک نرخی شدن ارز و آزادسازی اعتقاد دارند اما سوال اصلی این است که نرخ ارز چقدر است؟ متأسفانه به این سوال پاسخی داده نشده است و آقای همتی که از تک نرخی بودن صحبت می کند، نمی گوید این قیمت در 6 ماهه اول سال 1404 به کجا می رسد یا به کجا می رسد.

برنامه اقتصادی جمعی دولت نامشخص است

یکی از اساتید دانشگاه امام صادق(ع) افزود: من با تک نرخی شدن ارز موافقم، اما هنوز نمی دانم آقای همتی چه برنامه ای دارد و آیا به سمت رژیم ارزی ثابت یا متقابل یا یک رژیم ارزی می رود. رژیم نرخ ارز شناور مدیریت شده است.” آینده ارز بعد از تک نرخی شدن چیست؟ اینها را آقای همتی یا گروه اقتصادی آقای مزیکیان پاسخ نمی دهند. اگرچه من از ارز تک نرخی حمایت می کنم زیرا اینکه در چند حزبی فساد و رانت وجود دارد، باید بپذیریم که حتی به قول آقایان جبرائیلی و صمصامی، خطوط حقیقت در نهایت مصلحت ملت و برنامه آقای پزشکی خواهد بود. این است که هر دو گروه بر این باورند که ما منابع خود را به جیب عده ای نادان می ریزیم که ثروت مردم را تصاحب می کنند و چیز مهمی را به مردم پس نمی دهند. جناب جبرئیل واقع بین و خیالی و محال است دیدگاه آقای همتی واقع بینانه است اما تلاشی در این راه صورت نمی گیرد. وظیفه تیم اقتصادی این است که با تحلیل کارشناسان ابهامات را برطرف کند و بگوید چشم انداز بازار ارز پس از تک نرخی شدن چیست. تقریباً هیچ یک از کارشناسان گروه پزشکیان در این مورد جز عبارات کلی چیزی نگفته اند. ضعف جدی دولت از یک سو در معاونت تحلیل و از سوی دیگر عدم ارتباط با مردم و فعالان اقتصادی است. امیدوارم تیم آقای مدزیکیان بتواند این مشکل را حل کند.»